Bol u kolenu i natkolenici

1. Bol u kolenu i natkolenici – česti uzroci

Uzroci bolova u kolenu mogu biti raznovrsni, a neki od najčešćih su:

• Iliotibijalni sindrom
• Tendinitis / tendinopatija kvadricepsa
• Istegnuće ili ruptura kvadricepsa
• Povreda mišića zadnje lože
• Povrede meniskusa
• Povrede ligamenata kolena
• Patelarni tendinitis (skakačko koleno)
• Bekerova cista
• Patelofemoralni bolni sindrom
• Osgood-Schlatterova bolest
• Hondromalacija čašice
• Iščašenje čašice kolena
• Osteoartritis kolena (gonartroza)

1. Iliotibijalni sindrom

Bol u kolenu često je posledica sindroma iliotibijalne trake. Nastaje zbog preopterećenja i prekomernog pritiska IT trake na spoljašnju stranu kolena. Čest je uzrok „trkačkog kolena“.

2. Povreda mišića zadnje lože

Česta sportska povreda koja izaziva bol u zadnjem delu natkolenice, uz gubitak snage i performansi.

3. Povreda meniskusa

Može nastati naglo (sportske povrede) ili postepeno (degenerativne promene).

• Bol sa unutrašnje ili spoljašnje strane kolena
• Otok
• Blokada kolena
• Osećaj nestabilnosti

4. Povrede prednjeg ukrštenog ligamenta (ACL)

Najčešće nastaju u sportovima poput fudbala, košarke i skijanja. Prate ih bol, otok i nestabilnost kolena.

Rehabilitacija započinje odmah i uključuje smanjenje otoka, vraćanje pokreta i jačanje muskulature.

5. Povrede kolateralnih ligamenata

Najčešće nastaju tokom sporta ili padom. Prate ih bol, otok i ograničeni pokreti.

6. Patelarni tendinitis (skakačko koleno)

Upala patelarne tetive usled preopterećenja. Bol se javlja sa prednje strane kolena i provocira se skakanjem i čučanjem.

7. Patelofemoralni bolni sindrom

Bol sa prednje strane kolena usled opterećenja zgloba između čašice i butne kosti.

8. Osgood-Schlatterova bolest

Često oboljenje kod dece i adolescenata u fazi intenzivnog rasta, posebno kod sportski aktivnih.

9. Hondromalacija patele

Iritacija hrskavice zadnje strane čašice, najčešće kod mladih sportista.

10. Iščašenje čašice

Najčešće se javlja kod sportista. Lečenje može biti konzervativno ili operativno.

11. Gonartroza

Degenerativno oboljenje kolena koje dovodi do bola, ukočenosti i otoka. U uznapredovalim fazama može biti potrebna ugradnja veštačkog zgloba.

2. Bol u kolenu – dijagnoza

• Anamneza: Informacije o povredi, prirodi posla i intenzitetu bola.
• Fizikalni pregled: Procena otoka, stabilnosti i snage.
• Imidžing testovi: Ultrazvuk, radiografija ili magnetna rezonanca.

Po potrebi se preporučuju ortoze, pomagala ili konsultacija nutricioniste u slučaju viška kilograma.

3. Lečenje bolova u kolenu

1. Smanjenje opterećenja

• Odmor prvih 24–48 sati
• Postepeno vraćanje aktivnosti
• Vežbe niskog intenziteta (plivanje, vožnja bicikla)

2. Medikamentozna terapija

• Analgetici
• Nesteroidni antiinflamatorni lekovi
• Kortikosteroidi
• Mišićni relaksansi
• Neuromodulatorni lekovi

3. Fizikalna terapija

• Elektroterapija
• Magnetna terapija
• Tekar terapija
• Laser terapija
• Shockwave terapija (kod tendinopatija)
• Kineziterapija
• CPM aparat za povećanje pokretljivosti

Kod sportista se postepeno uvodi intenzivniji trening snage i pliometrijski trening.

4. Ortopedska pomagala

• Štake ili štap u početnoj fazi
• Patelarna traka kod skakačkog kolena
• Ortopedski ulošci po meri

Individualno prilagođen plan rehabilitacije ključ je potpunog oporavka i povratka svakodnevnim i sportskim aktivnostima.